2 - انديشه در حقارت و پستى دنيا ، جاذبه‌هاى مانعِ حضور قلب جاذبه‌هاى مادى است ، قيودِ ماده دست و پاگير پرواز قلب و پر كشيدن آن است ، بايد در ثروتها و انسانهائى كه در اثر حوادث روزگار ( همچون سيلها و زلزله‌ها يا مرگ و ميرها ) يك ساعت بعد هيچ مىشوند انديشيد ، در بىارزشى دنيا نظاره كرد تا غل و زنجير ماديت باز شود ، هر چه جاذبه‌هاى مادى كمتر شد قدرت بر تمركز حواس بيشتر مىشود ، وقتى فهميد زن و بچه و مال و ثروت و كار در برابر ربّ الا رباب ناچيز بلكه هيچ است ، متوجه به آن مبدأ فياضى مىشود كه همه چيز در يد قدرت او است . 3 - توجه به قدرت خداوند در حل مشكلات ، مىدانم كه مشكلاتى براى من در زندگى هست و اين مختص به من نيست بلكه همه دارند و بدانم كه غير از خداوند كسى قادر به حل آنها نيست . مسلماً توجهم به مشكل گشا است نه نفس مشكل ، و لذا از هجوم افكار درباره مشكلات نجات مىيابم . 4 - قبل از نماز آمادگى پيدا كند ، قبل از نماز فكر كند در عظمت خالق و ضعف مخلوق ، بداند با چه كسى مىخواهد سخن گويد ، و به ياد آمادى اولياء خدا براى نماز افتد كه رنگشان متغير مىشد . 5 - آشنائى به محتواى نماز و فلسفه ركوع و سجود و قيام و قعود و آشنائى با معانى نماز مگر معنى نماز بيش از نيم ساعت طول مىكشد تا فرا گيرد ، شما بگوئيد دو ساعت ، آيا دو ساعت براى تمام عمر نمىارزد ؟ ! 6 - ترك گناه - از جمله عوامل مؤثر در حضور قلب و خشوع و صفا و نورانيت عبادت ، ترك گناه است . گناه قلب را از كشش حضور باز مىدارد ، خصوصاً خوردن غذاى حرام كه باعث تاريكى قلب مىگردد . 7 - دور كردن عوامل پراكندگى حواس . علماى اخلاق گفته‌اند : دو قسم عامل براى برهم زدن حواس وجود دارد : يكى بيرونى مثل اين كه انسان در ميان جمعيتى